DE KRACHT VAN VOORLEZEN

Voorlezen speelt één van de belangrijkste rollen in de ontwikkeling van een kind.

Jip en Janneke, Dikkie Dik, Nijntje en De Grote Vriendelijke Reus, het zijn allemaal titels van boeken die waarschijnlijk door één van jouw ouders wel eens een keer zijn voorgelezen. In het digitale tijdperk waarin we nu leven zijn we steeds sneller geneigd om het ouderwetse papieren boek te vervangen voor een digitaal voorleesboek of een filmpje op Netflix. Helaas, want voorlezen speelt een belangrijke rol in vooral de taalontwikkeling bij kinderen.  Het wordt tijd om het ouderwetse voorlezen weer eens in een nieuw jasje te steken.

Hoofdstuk 1

Hoe lees ik eigenlijk voor?

Voorlezen kan heel spannend zijn. Peuters en kleuters zijn lastige publiek. Gelukkig heeft kinderboek schrijver Jacques Vriens een aantal gouden tips over hoe je het beste een boek aan kinderen kan voorlezen. Bekijk de onderstaande video.

https://www.youtube.com/watch?v=1n57

Hoofdstuk 2

Gevolgen van te weinig voorlezen

Kinderen die in hun jeugd te weinig hebben gelezen of te weinig zijn voorgelezen hebben vaak een achterstand op kinderen die dat wel regelmatig deden. Deze taalachterstand zorgt vaak voor grote onzekerheid, zelfs op latere leeftijd nog. Mandy Huiskamp vertelt over wat haar taalachterstand voor gevolgen voor haar hebben gehad.

Ik groeide op in een gezin waar mijn ouders altijd aan het werk waren. In de avonden waren ze vaak moe, waardoor er weinig werd voorgelezen. Ik had wel boekjes thuis liggen, maar als je kind bent en je de keuze hebt dan pak je deze toch niet zo snel uit jezelf. Ik deed vaak spelletjes en was veel buiten.

Naar mate ik ouder werd begon mijn taalachterstand steeds meer op te vallen. Als ik iets moest voorlezen in de klas klapte ik helemaal dicht, het ging namelijk allemaal zo langzaam bij mij. Leraren dachten dat ik een vorm van faalangst had, podiumvrees, dus werd ik vaak overgeslagen met de leesbeurten. Ik durfde niemand te vertellen dat ik eigenlijk nog niet zo goed kon lezen. Ik scoorde ook niet goed op dictees en leren was lastig voor mij. Op de middelbare school ging ik naar het laagste niveau. Ik vond mijn klas dom en alles wat er werd uitgelegd snapte ik. Op mondelingen scoorde ik altijd negens en tienen, maar omdat ik mij op papier niet goed kon verwoorden, haalde ik op toetsen hele lage cijfers. Het was pas in mijn tweede jaar toen mijn mentor mij vroeg of ik eigenlijk wel kon lezen. Ik moest heel hard huilen en bekende voor het eerst dat ik dat eigenlijk helemaal niet zo goed kon.

Mijn mentor zette mij in een dyslexie groepje, waardoor ik redelijk wat ben geholpen met mijn taal. Uiteindelijk ging ik aan het werk en redde ik mij mezelf redelijk met af en toe een beetje lezen of schrijven. Pas toen ik kinderen kreeg, realiseerde ik mij hoe belangrijk het is om goed te kunnen lezen en schrijven. Ik wilde absoluut niet dat zij zich hetzelfde zouden voelen als ik. De eerste jaren van hun jeugd verzon ik nog verhaaltjes voor het naar bed gaan, terwijl ik twee avonden per week Nederlandse les volgde.

Uiteindelijk kon ik goed lezen en schrijven en kon ik dus mijn kinderen uren voorlezen, wat ik ook zeker heb gedaan. Mijn kinderen zijn dol op lezen en ik inmiddels ook. Achteraf had ik gewild dat iemand eerder aan de bel had getrokken. Doordat ik op jonge leeftijd niet fatsoenlijk heb leren lezen, heb ik zeker bepaalde kansen gemist op school, maar ook in mijn latere carrière.”

Hoofdstuk 3

Voordelen van voorlezen

Voorlezen is dus niet alleen leuk, maar zorgt ook voor de ontwikkeling van een kind. We hebben hieronder op een rijtje gezet wat precies de positieve effecten van voorlezen zijn:

  1. Vergroot de woordenschat

Door kinderen 15 minuten per dag voor te lezen en op latere leeftijd 15 minuten per dag te laten lezen, vergroot hun woordenschat met ruim een miljoen woorden per jaar. Deze website legt uit hoe een kwartier lezen per dag precies werkt voor kinderen: http://www.lees15minutenperdag.nl/

  1. Draagt bij aan gevoel voor taal en taalbegrip

Het vertrouwd raken met taal en taalbegrip is voor kinderen heel belangrijk. Door dialogen in verhalen leren kinderen zich te uiten.

  1. Het prikkelen van de fantasie

Voorlezen zorgt ervoor dat kinderen gaan nadenken over dingen. Ze kunnen zich wanen in een fantasie wereld. In de toekomst leert dit ze om out of the box te kunnen denken.

  1. Het oefent de luistervaardigheden en vergroot het concentratievermogen

Door de tijd te nemen om een boekje voor te lezen, leren kinderen om ergens voor te gaan zitten. Ze gaan zich focussen op het verhaal en wat er verteld wordt.

  1. Het stimuleren van sociale- en emotionele vaardigheden.

Kinderen krijgen in hun jonge leven te maken met veel indrukken. Zo krijgen ze vaak een jonger broertje of zusje, worden ze misschien wel gepest of ervaren ze andere dingen die ze nog niet goed kunnen plaatsen. Door samen te lezen over herkenbare onderwerpen en daarna met elkaar hierover te praten, leren kinderen woorden te geven aan hun emoties. Daarnaast kan het lezen over een herkenbare gebeurtenis ze een veilig gevoel geven. Wil je meer weten over hoe voorlezen sociale en emotionele vaardigheden stimuleert of wil jij je kind een ingewikkelde situatie uitleggen, neem dan eens een kijkje op deze website: http://www.leesmevoor.nl/taal-en-voorlees-blog/de-invloed-van-voorlezen-op-de-sociaal-emotionele-ontwikkeling-van-kleuters.htm

 

Hoofdstuk 4

Welk boek moet ik dan kiezen?

Met voorlezen kan je al beginnen als een kind nog maar drie maanden oud is. Er zijn zo veel verschillende soorten boeken en verhalen dat we vaak niet weten en begrijpen welke boeken het meest geschikt zijn voor onze kinderen.

Vanaf 3 maanden
Wanneer een baby nieuwsgierig om zich heen begint te kijken, kan je al beginnen met voorlezen. Boekjes met hele grote plaatjes en herkenbare vormen zijn in deze fase heel belangrijk. Dit legt straks namelijk de basis voor de eerste woordjes. In deze fase wijs je vooral de plaatjes aan en benoem je wat dat is.

Peuters 2 tot 4 maanden oud

Peuters vinden het al leuk om korte verhaaltjes te horen. Op deze leeftijd is het nog steeds heel belangrijk om ook plaatjes bij de verhalen te hebben. Wanneer de kinderen drie of vier jaar oud zijn mogen de verhaaltjes wel steeds wat moeilijker worden. Eenvoudige teksten met herhaling en rijm spelen hier in een belangrijke rol. Door rijm en herhaling worden er bepaalde verwachtingen geschept die helpen te voorspellen wat er gaat komen in het verhaal. Zo stimuleer je je kind samen met jou hardop mee te lezen, door ze woorden te laten roepen en zinnen aan te vullen.

Kleuters vanaf 5 jaar

Wanneer kinderen de leeftijd van vijf jaar hebben bereikt is het heel belangrijk om te blijven investeren in voorlezen. Vanaf deze leeftijd kan je langere verhalen gaan voorlezen. Interactie blijft heel belangrijk. Door samen te praten over de verhalen ontwikkelt het kind zich op alle vlakken.

Kinderen die zelf lezen

Een misopvatting is dat als kinderen eenmaal zelf kunnen lezen, is dat ze niet meer voorgelezen hoeven worden. Soms is het voor het kind nog te moeilijk om een verhaal of een situatie in een verhaal te begrijpen. Bovendien is samen voorlezen heel leuk.

Op https://www.kinderboeken.nl/ vind je de allerleukste kinderboeken per leeftijdscategorie. Zo weet je precies welk boek je kan kiezen.

 

Hoofdstuk 5

Digitaal voorlezen

We leven nou eenmaal in een digitale wereld, waar alles online kan. Voorlezen uit een boek voelt daarom misschien soms wat achterhaald. Digitaal voorlezen heeft dan ook zo z’n voor en nadelen. Gebruik je online voorlezen op de juiste manier, dan kan het effect echter nog groter zijn dan het voorlezen uit een papieren boek. Wil je precies weten hoe je het maximale uit digitaal voorlezen kan halen? Op deze website staat alle informatie: https://iedereenleest.be/over-lezen/de-praktijk/de-voor-en-nadelen-van-digitaal-voorlezen

Hoofdstuk 6

Voorlezen is leuk voor ouder en kind

Ben je zelf een avondje moe en wil je zelf ook wel een keer voorgelezen worden. LINDA heeft een serie opgezet met BN’ers die voorlezen uit hun favoriete kinderboeken. De kinderboeken van vroeger dus. Samen met de kleine op schoot en luisteren naar een verhaal van vroeger kan ook heel ontspannen en motiverend werken. Benieuwd naar de verhalen? Neem dan een kijkje op :

https://www.linda.nl/nieuws/bners-kinderboek-voorlezen-instagram/

Hoofdstuk 7

Meer weten?

Wil je meer weten over voorlezen, boeken of voorlees apps? Neem dan eens een kijkje op de volgende websites:

Voorlezen voor volwassenen

https://www.basmaliepaard.nl/publicaties/trouw-interviews/jaar-van-het-voorlezen

Onderzoek naar het belang van interactie bij voorlezen

https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/457/961/RUG01-001457961_2011_0001_AC.pdf

Voorlezen doe je zo

https://www.youtube.com/watch?v=gFg90GTIsUM

De leukste voorleesapps

https://www.t-mobile.nl/blog/voorlees-apps/

Geschreven door: Tess Valenta

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *