Studeren, werken, feesten en opgebrand

Steeds meer studenten zijn slachtoffer van een burn-out

Studeren om later een goede baan te vinden, werken om deze studie en eventuele woning te kunnen bekostigen en daarnaast nog enigszins genieten van het studentenleven. De prestatiedruk ligt hoog en steeds meer studenten raken opgebrand, terwijl de studententijd juist de beste tijd van je leven hoort te zijn.

Steeds meer studenten krijgen een burn-out

Het leefpatroon van studenten is tegenwoordig beter ten opzichte van vroeger. Er wordt minder gerookt, meer gesport en meer aandacht gespendeerd aan gezond eten. Maar mentaal hebben studenten steeds meer moeite met emoties en sociale- en studiedruk. Psychische problemen door faalangst en stress komen vaker voor bij vrouwelijke studenten.

Het studentenleven is een tijd waarin je kan genieten van het leven volgens ouderen. Uit een onderzoek onder 3.134 studenten van Hogeschool Windesheim blijkt dat een op de vier studenten burn-outklachten heeft. Een van de belangrijkste factoren is de prestatiedruk. Drie op de vier studenten geeft aan dat hij regelmatig uitgeput is, blijkt uit een onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond naar de studiedruk. Studenten willen meer dan ooit het maximale uit hun leven halen en dit gaat vaak gepaard met hoge eisen en perfectionisme. De boosdoeners van burn-outs onder studenten.

Uit onderzoek van de UvA uit 2016 blijkt dat 29% van de studenten concentratieproblemen heeft, 24% lijdt aan faalangst en ruim een kwart van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten. Studentenhuisartsen krijgen steeds meer studenten op bezoek die te maken hebben met vermoeidheidsklachten, concentratieproblemen en angstaanvallen. Daarnaast blijkt uit onderzoek van de landelijke studentenvakbond dat een op de drie studenten een verhoogde kans op een burn-out heeft. Dit vind ik een schrikbarend getal.

Wat is een burn-out?

Studeren, werken, sociale contacten in leven houden en je wilt goed presteren. Als je te veel op je bordje neemt, kan het gebeuren dat het je allemaal te veel wordt. Sommigen raken zelfs opgebrand oftewel: een burn-out. Burn-out betekent letterlijk ‘’opgebrand’’ zijn (Burnout Expert). Je voelt je lichamelijk, emotioneel en psychisch uitgeput, waardoor je niet meer normaal kunt functioneren in je dagelijkse bezigheden. Het zijn eenvoudige dingen als boodschappen doen en een telefoontje plegen die je dan al te veel vindt. ’s Ochtends je bed uit komen gaat moeizaam en je kunt heel emotioneel zijn waardoor je uit het niets in huilen uitbarst. Je hebt een kort lontje waardoor elke kleine gebeurtenis de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen. Je batterij is leeg en je kunt deze niet meer opladen. Ja, dan ben je opgebrand!

De term ‘burn-out’ werd begin jaren zeventig geïntroduceerd in Amerika door psychoanalyticus Herbert J. Freudenberger. Hiermee duidde hij het proces van demotivatie bij vrijwilligers in een drugshulpverlening in New York aan. Daarnaast werd de term niet veel later ook gebruikt door een Amerikaanse wetenschapper, dr. Christina Maslach. Volgens dr. Maslach heeft iemand een burn-out wanneer er sprake is van extreme vermoeidheid, cynisme en verminderd gevoel van zelfvertrouwen. Burn-outs werden vooral gerelateerd aan het werk. Echter komt het tegenwoordig ook steeds meer voor bij studenten.

In onderstaande video wordt duidelijk uitgelegd hoe een burn-out kan ontstaan.

 

Je studententijd is de beste tijd van je leven

Ik weet mijn 21everjaardag nog heel goed. Allemaal tantes en ooms die aan mijn mouw trokken. ‘’En, heb je je bachelor al in the pocket?’’, ‘’Ben je al aan het werk?’’, ‘’Heb je al een huis op het oog?’’ en ‘’Weet je al wat je later wilt?’’. Stuk voor stuk vragen die mij alleen maar stress overleveren. Moet ik al afgestudeerd zijn, dan? Hoor ik al full-time aan het werk te zijn? Is het normaal om op je 21ein je eentje een huis te kopen? Wat wil ik na mijn opleiding eigenlijk? Ik vind het niet zo gek dat steeds meer studenten burn-out raken. De prestatiedruk ligt hoog en de babyboomers vinden de huidige generatie studenten lui en verwend. Het studentenleven is de tijd om te genieten, toch?

Vroeger kwam je makkelijker aan een baan dan nu. Mijn opa en oma hebben allebei geen schooldiploma’s en zijn op hun 14ebegonnen met full-time werken. Je stapte dan een bedrijf binnen, vroeg of ze personeel nodig hadden en de dag erna kon je aan de bak. Tegenwoordig ben je enkel verzekerd van een goed loon met een hbo opleiding. De druk was voor mij daarom ook hoog om na het mbo door te stromen naar het hbo. Daarnaast moest ik werken om de opleiding te kunnen betalen, deed ik mijn stinkende best op school om geen studievertraging op te lopen en wil ik het maximale uit mijn leven halen. De prestatiedruk speelt een grote rol in mijn studie en sociale leven.

Er moet meer tempo gemaakt worden met de studie. Door de invoering van het leenstelsel is de druk op studenten hoger geworden om op tijd af te studeren. Deze druk voel ik ook zeker, omdat studievertraging mij nog meer geld zal kosten en de studieschuld zal oplopen. Ik schrik er niet van dat een kwart van de studenten burn-outklachten ervaart. Deze klachten kunnen leiden tot emotionele uitputting. De studenten die psychische hulp zoeken, kunnen minstens 12 weken wachten op een intakegesprek. De wachttijden voor psychologische hulp in het hoger onderwijs zijn te lang. Ondertussen vinden studentenpsychologen dat het allemaal wel mee valt, terwijl deze studenten een tikkende tijdbom zijn die ieder moment kan ontploffen.

Jeanette van Rees, voorzitter van het landelijk overleg Studentenpsychologie, vindt dat het begrip burn-out een beetje overhyped is. Van Rees zegt dat onzekerheid bij de leeftijd hoort en dat het geen psychisch probleem is. Hier ben ik het niet mee eens. Doordat de klachten van de studenten tegenwoordig niet serieus genomen worden, groeien de kleine problemen zoals een hoge studiedruk uit tot een burn-out. Een op de zeven heeft last van angst- en depressieklachten. Sommigen hebben zelfs zelfmoordgedachten en krijgen pas hulp als dit te laat is.

De ouderen veronderstellen dat het studentenleven een tijd is waarin je kan genieten van het leven. Studeren, werken, stage lopen, vrijwilligerswerk doen, studieschuld opbouwen, emotionele uitputting. Hulp zoeken? Eerst 12 weken wachten. Maar tegen die tijd ben je al opgebrand. Het studentenleven is een tijd om te genieten, toch?

Hoe sociale media bijdraagt aan een burn-out

Hoeveel sociale media houd jij eigenlijk bij? Facebook, Instagram, Snapchat, Twitter, LinkedIn, YouTube. We kunnen tegenwoordig niet meer zonder. Je vindt er vermaak, contact, informatie, kennis en het gevoel dat je erbij hoort. Hoogleraar Marjolein Antheunis toont aan dat jongeren zich meer met de maatschappij verbonden voelen door sociale media dan vroeger (Telegraaf, 2018). We zijn constant online, waardoor het lastiger is om je telefoon een uurtje weg te leggen. Kun je dan nog wel je rust vinden? Wordt er dan niet een burn-out aangewakkerd door sociale media?

Fear Of Missing Out

We zijn allebei wel bekend met de term ‘Fear Of Missing Out’ (FOMO). Iedereen is actief op sociale kanalen en we zijn bang om al het leuks te missen. Hierdoor raken wij verslaafd aan het gebruik van sociale media en smartphones. Je ligt op een zaterdagavond thuis op de bank te Netflixen en ziet op Instagram of Snapchat foto’s en video’s voorbij komen van leeftijdsgenoten die op leuke feestjes zijn. Je ziet de meest perfecte lichamen voorbij komen in de nog perfectere vakantiekiekjes die dagelijks om je oren vliegen. Terwijl jij je hand nogmaals in een zak chips steekt, vraag je je af wat jij aan het doen bent met je leven. Het lijkt alsof iedereen online een beter leven heeft. Door sociale media staan wij bloot aan beelden waaraan wij denken te moeten voldoen. We willen voldoen aan de mooie buitenkant: leuke dingen doen en succesvol zijn in de studie. Maar ook het aantal likes die we krijgen op berichten zijn een gevaar. Het aantal likes dat iemand krijgt wordt vaak gekoppeld aan de eigenwaarde van diegene. Hoe meer likes, hoe populairder je (online) bent.

Altijd ‘AAN’ staan

Het is haast onmogelijk om volledig offline te gaan. Als we een moment ergens moeten wachten, zoals op het station of in de trein, pakken we onze telefoon en scrollen we door onze tijdlijnen heen. Je staat continue ‘AAN’. Terwijl die momenten van niks doen juist super goed is om te herstellen en je hersenen te laten ontspannen. 50% van de gebruikers van sociale media ervaart dat het concentratievermogen achteruit gaat en dat de nachtrust hierdoor minder wordt.  Altijd online zijn put je bijnieren uit en kan uiteindelijk leiden tot een burn-out.

Ben jij opgebrand?

Een burn-out kan je zomaar overkomen. Veel mensen denken dat een burn-out iets is voor zwakke mensen. Natuurlijk is dit klinkklare onzin. Mensen die een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben en een prestatiedruk voelen dat gepaard gaat met perfectionisme, hebben er meer kans op. De symptomen van een burn-out zijn te onderscheiden in psychische en lichamelijke symptomen.

Psychische burn-outsymptomen:

  • Angst- en paniekaanvallen
  • Geheugenprobleem
  • Kort lontje
  • Besluiteloosheid
  • Moeite met concentreren
  • Opgejaagd gevoel
  • Neerslachtig
  • Wantrouwen
  • Nergens zin in
  • Je onzeker voelen
  • Neiging tot verslaving (drugs en alcohol)
  • Jezelf snel ergeren

Lichamelijke burn-outsymptomen:

  • Je voelt je altijd moe
  • Slapeloosheid
  • Gevoel van uitputting
  • Nek- en schouderpijn
  • Spierpijn
  • Regelmatig last van buikpijn
  • Energieloze stem
  • Hoge ademhaling
  • Geen of weinig zin in seks
  • Snel moe of ziek
  • Hoge hartslag en bloeddruk
  • Darmproblemen

Komt bovenstaande je bekend voor? Doe dan hier een test voor studenten. Deze test duurt ongeveer vijftien minuten en probeer de vragen zo eerlijk mogelijk te beantwoorden. Na afloop van de test, krijg je de resultaten opgestuurd via de mail. Deze kun je rustig doorlezen en (indien nodig) actie ondernemen.

Tips om minder gestrest door je studentenleven te komen

Wij studenten willen alles tegelijk. We willen ons best doen voor onze studie, maar we willen ook genieten van het studentenleven. Dan speelt ook nog mee dat er veel van ons verwacht wordt, waardoor de prestatiedruk op zowel studie als sociaalgebied toeneemt. Hoe kun je het beste alles combineren, tegelijkertijd genieten van het studentenleven en een burn-out voorkomen? De tijd waarin je eigenlijk het meest zou moeten genieten?

 

  1. Balans

Balans in je studentenleven is eigenlijk het aller belangrijkst. Balans tussen het doen van leuke dingen en je studie. Hoe zorg je voor die balans? Simpelweg door een agenda bij te houden. Onlangs heb ik een motivatieworkshop gevolgd van Wakker Bij Bakker: Studentencoaching. Hierin werden onder andere handige tips gedeeld voor het vinden van de juiste balans tussen ‘moetens’ en ‘mogens’. De ‘moetens’ zijn bijvoorbeeld je studie en bijbaan, ‘mogens’ kunnen je hobby’s zijn of wat leuks doen zoals een borrel doen met je vrienden. Verdeel de dagen in je agenda dus in tweeën. Boven de streep komen de ‘moetens’ te staan en onder de streep de ‘mogens’. Zo krijg je een beter overzicht van je taken en afspraken. Maar wees wel realistisch. Zet bijvoorbeeld niet te veel taken bij de ‘moetens’. Als je hier te veel neerzet en het lukt niet om alles op één dag af te krijgen, kun je teleurgesteld en gedemotiveerd raken.

 

  1. Balanceer prestatiedruk

Velen van ons voelen prestatiedruk. De maatschappelijke druk om succesvol te zijn, druk van je ouders om het maximale uit jezelf te halen of de druk die je ervaart van de personen die je volgt op sociale media. Met druk van buiten af kun je jezelf op een negatieve manier onder druk zetten, maar kan ook werken als extrinsieke motivatie om door te zetten. Uiteraard werkt dit bij iedereen verschillend. Zoek daarom uit welke druk zodoende voor jou het beste werkt waardoor je juist nog goed kunt presteren, maar je jezelf niet voorbij loopt.

 

  1. Leef rustiger

Probeer rustiger te leven en tijd vrij te maken voor de dingen die jij wilt doen en niet voor dingen die je denkt dat je vanuit je sociale omgeving moet doen. Luister ook goed naar je lichaam. Als je een drukke dag hebt gehad, voel je dan niet gedwongen om dan ’s avonds toch nog op stap te gaan met je vrienden. Het is oké om een avondje rust te nemen om op te kunnen laden. Ontspan met een boek of rustgevende muziek, gun jezelf een aflevering van je favoriete serie op Netflix, ga een stukje wandelen of mediteer.

 

  1. Creëer een vast patroon

Leef zoveel mogelijk volgens een vast patroon qua slapen, eten, studeren, sporten en eventuele hobby’s. Probeer inzicht te krijgen in wat je wilt en ontwikkel meer zelfkennis. Wanneer je het gevoel hebt dat het je te veel wordt, dan kun je het beste je agenda leger maken en jezelf meer tijd gunnen.

 

  1. Praat over je gevoelens

Rond blijven lopen met je gevoelens en daardoor hierin blijven circuleren, zullen je niet helpen. Praat erover met een vriend, psycholoog of een vertrouwenspersoon. Als jij een probleem wilt oplossen, zal je iets moeten gaan aanpassen. Met eventuele psychische klachten kun je ook terecht bij de huisarts.

Handige linkjes en video’s

Artikel: ‘’Zonder burn-out je studententijd door? 5 tips – HvanA

Artikel: ‘’Studenten met burn-out en hoe te voorkomen’’ Delft Studentenstad

Artikel: ‘’Ik heb een burn-out, wat nu? Ga aan de slag met deze 6 tips!’’

Video: ‘’How to Deal with Student Burnout – College Info Geek’’

Mini-documentaire: ‘’DRUK: Stress en burn-outs onder studenten’’

Video: ‘’ZÓ kwam ik van mijn BURN OUT af! 10 TIPS! – Annic van Wonderen’’

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *